| Am wybodaeth bellach ar dreialon
penodol sydd ar waith ar hyn o bryd yng Nghymru, ewch i wefan
Cancer Research UK, “Cancerhelp”. Ysgrifennwyd
y safle hwn gyda’r cleifion dan sylw, ac mae’n
llawn o wybodaeth ddefnyddiol, gan gynnwys geirfa eang o dermau
meddygol y gallech ddod ar eu traws yn ystod eich triniaeth. |
Ffeithiau a Ffigurau Canser
Mae canser yn un o brif achosion marwolaethau yng Nghymru gyda 17,079
o achosion newydd (heb gynnwys canser y croen nad yw’n felanoma)
wedi’u cofrestru yn 2000. Yn nhermau’r perygl unigol,
mae hyn yn golygu bod dros 1 person o bob 3 mewn perygl
o ddatblygu canser yn ystod eu bywyd. Fodd bynnag, mae’n
fwy tebygol o ddatblygu yn ddiweddarach mewn bywyd, gan y caiff
dros 65 y cant o bob canser newydd ei ganfod ymhlith pobl dros 65
oed.
Ceir dros 200 o wahanol fathau o ganser, ond mae dim ond pedwar
ohonynt – canser yr ysgyfaint, y fron, y coluddyn mawr (colorefrol)
a’r prostad - yn gyfrifol am hanner yr holl achosion newydd.
I’r ifanc, mae mathau eraill o ganserau yn bwysig. Er enghraifft,
lewcemia yw’r math mwyaf cyffredin o ganser mewn plant (traean
o bob achos) ac, ymhlith dynion ifanc 20-39 oed, canser ceilliol
yw’r math o ganser sy’n digwydd amlaf.
Y math mwyaf cyffredin o ganser i ddynion yw canser yr ysgyfaint,
sy’n gyfrifol am un rhan o bump o bob achos newydd. Y newyddion
da yw bod nifer yr achosion o’r math hwn o ganser yn disgyn
o ganlyniad i ostyngiad mewn smygu ymysg dynion. Canser y prostad
yw’r ail fath mwyaf cyffredin o ganser mewn dynion, gyda chanser
y coluddyn mawr i ddilyn. Mae peth o’r cynnydd diweddar yn
nifer yr achosion o ganser y prostad yn debygol o ddeillio o gynnydd
yng nghyfradd canfod y canser, yn arbennig o ganlyniad i’r
prawf antigen penodol y prostad (PSA) sydd ar gael ers dechrau’r
1990au.
Canser y fron yw’r canser mwyaf cyffredin o bell ffordd ymhlith
merched gyda thua 35,000 o achosion newydd yn y DU ym 1996. Cynyddodd
nifer yr achosion o ganser y fron drwy gydol yr 1980au gan gyrraedd
uchafbwynt ym 1992. O ganlyniad, mae’r perygl o gael canser
y fron mewn bywyd wedi cynyddu o un o bob deuddeg i un o bob deg.
Digwyddodd y rhan fwyaf o’r cynnydd ers 1988 ymhlith merched
rhwng 50-64 oed ac mae’n gysylltiedig â’r rhaglen
sgrinio genedlaethol.
Ffynonellau: Swyddfa Ystadegau Gwladol; Adran Gwybodaeth ac
Ystadegau Yr Alban; Cofrestrfa Canser Gogledd Iwerddon.
|
